Dzięki kinowemu Uniwersum Marvela Kapitan Ameryka należy do jednym z najbardziej rozpoznawalnych superbohaterów Marvela. Korzystając z popularności tej postaci Egmont obecnie wydaje znakomity run Eda Brubakera, a w ramach linii wydawniczej Marvel Now2.0 wydał świetny run Nicka Spencera. Ponadto w ramach kolekcji komiksowych ukazało się sporo pojedynczych tomów poświęconych Stevowi Rogersowi. Zbierając to wszystko do kupy mamy całkiem sporo dostępnego materiału w języku Polskim, a niniejszy poradnik pokaże Ci Jak najlepiej zacząć czytać komiksy o Kapitanie Ameryce.
GENEZA I POCZĄTKI
Najlepszym komisem pokazującym genezę Kapitana Ameryki jest „Marvels Project” (projekt grupy Comics Flying Circus) autorstwa Eda Brubakera. Komiks ten w 8 zeszytach pokazuje początki zarówno Kapitana Ameryki jak i Człowieka Pochodni oraz Namora (razem z Kapitanem są to pierwsze postacie wydawnictwa Marvel Publishing, które później przekształciło się w Atlas Comics, a w końcu w Marvel Comics). Innym fajnym komiksem pokazującym początki Steva Rogersa jest „Kapitan Ameryka: Biały” wydany przez Mucha Comics. Myślę, że warto przeczytać obie pozycje.
Ponadto możemy także przeczytać kilka komiksów poświęcone działalności Kapitana Ameryki podczas II Wojny Światowej:
– „Kapitan Ameryka Na froncie: Obowiązek ucieczki” (projekt grupy GruMiK) to fajna pojedyncza historia;
– „Invaders: Legion wolności” (62 tom kolekcji SBM) to komiks o działalności tytułowej grupy Invaders, w skład której wchodzą Kapitan Ameryka, Bucky Burnes, Namor i Ludzka Pochodnia (jednak komiks ten jest z lat 70-tych więc jeśli nie lubisz starszych komiksów to go pomiń);
– „Invaders v3” (projekt grupy TKT Translacje) to już nowsza seria pisana przez znakomitego scenarzystę Chipa Zdarskiego więc zdecydowanie warto ją przeczytać.
Dodatkowo można w tym miejscu umieścić całkiem fajny komiks „Zimowy Żołnierz: Gorzki pochód” (57 numer SBM 57) poświęcony jednej z misji Buckiego jako Zimowego Żołnierza (zakładam, że dzięki filmom Marvela każdy doskonale wie, że Bucky przeżył wojnę i został Zimowych Żołnierzem).

STARSZE KOMIKSY
(PRZED RUNEM BRUBAKERA)
Dzięki kolekcji Marvel Origins mamy okazję poznać początki Kapitania Ameryki z lat 60-tych (kolekcję tę na razie zaplanowano na 100 tomów, które zbierają prawie wszystkie serie Marvela, które ukazywały się do roku 1968, a jeśli kolekcja zostanie przedłużona to dostaniemy komiksy z lat kolejnych). Wadą tej kolekcji jest fakt, że komiksy z lat 60-tych strasznie się zestarzały i czyta się je dość ciężko więc nie jest to lektura dla każdego (mimo, że miałem najszczersze chęci to odpadłem od lektury tej kolekcji po kilku tomach – po prostu nie byłem w stanie czytać tych komiksów ze względu na naiwność fabuły oraz archaiczny język i trudny sposób narracji z lat 60-tych). Jednak okazuje się, że wielu czytelników potrafi przebić się przez trudny styl lat 60-tych i całkiem nieźle bawić się przy tych komiksach. Z tego powodu radzę by sprawdzić chociaż jeden tomik – jeśli się spodoba to zbierać tomy kolejne.
W przypadku Kapitana Ameryki zanim przejdzie się do regularnej serii to warto zapoznać się z pierwszym tomem serii Avengers (jest to 10 tom kolekcji) gdyż to na kartach zeszytów wchodzących w skład tego tomiku Kapitan Ameryka powraca do Uniwersum Marvela. Jeśli zaś idzie o regularną serię o przygodach Kapitana to na razie wyszły 3 tomiki (są to kolejno 24,27 i 48 tomik kolekcji).

Ponadto w ramach pozostałych kolekcji komiksowych (Wielka Kolekcja Komiksów Marvela oraz Superbohaterowie Marvela) powychodziło całkiem sporo materiału z późniejszych okresów poświęconych przygodom Kapitana Ameryki (od lat 70-tych do początkowych lat po roku 2000).
W każdym razie do wyboru mamy następujące komiksy:
– „Kapitan Ameryka i Falcon: Tajne imperium” – (71 tom WKKM);
– „Kapitan Ameryka i Falcon: Bomba obłędu” – (118 tom WKKM);
– „Kapitan Ameryka: Wojna i Pamięć” – (4 tom SBM);
– „Falcon” – (16 tom SBM);
– „Kapitan Ameryka: Nowy porządek” – (19 tom WKKM);
– „Kapitan Ameryka kontra Red Skull” – (9 tom kolekcji Carrefoura Wielkie pojedynki).
Oprócz tego jeszcze w latach 90-tych wydawnictwo TM-Semic wydało jeden komiks poświęcony Kapitanowi Ameryce (Mega Marvel 16) ale historia ta w całości znajduje się w tomie z Carrefoura więc wydanie Semica można pominąć.
Co do jakości poszczególnych tomów to komiksy z lat 70-tych i 80-tych czyta się dużo lepiej niż te z lat 60-tych ale wciąż nie jest to lektura dla każdego. Jeśli lubisz komiksy z tamtego okresu to pewnie sprawdzisz wszystkie pozycje ale jeśli nie odpowiadają Ci starsze komiksy to większość z nich po prostu pomiń.
Tym którzy nie lubią starszych komiksów radzę zakupić chociaż dwa tomiki: „Kapitan Ameryka: Nowy porządek” (jest to już nowszy komiks i do tego całkiem niezły) oraz „Kapitan Ameryka kontra Red Skull” z kolekcji Carrefoura (tom ten zawiera kilka historii w tym jedną, dłuższą z lat 90-tych, a biorąc pod uwagę niską cenę tego wydania to warto ten komiks kupić).

A jakby ktoś chciał przeczytać wszystkie te komiksy to kolejność czytania jest następująca:
– „Kapitan Ameryka kontra Red Skull” – (pierwsza połowa tomu);
– „Falcon: Nadejście Falcona” (pierwsza połowa tomu);
– „Kapitan Ameryka i Falcon: Tajne imperium”;
– „Kapitan Ameryka i Falcon: Bomba obłędu”;
– „Kapitan Ameryka: Wojna i Pamięć”;
– „Falcon: Zwycięzcy i przegrani” (druga połowa tomu);
– „Kapitan Ameryka kontra Red Skull” (druga połowa tomu);
– „Kapitan Ameryka: Nowy porządek”.
RUN EDA BRUBAKERA
Ed Brubaker to jeden z najlepszych scenarzystów komiksowych, a jego seria o Kapitanie Ameryce to zdecydowanie najlepsza z dotychczas wydanych serii o tym bohaterze i zarazem jeden z najlepszych runów w historii Marvela. Run Brubakera jest tak dobry, że po prostu nie wyobrażam się możliwości pominięcia tych komiksów – więc kupuj i czytaj, a na pewno będziesz zadowolony. Cały run wydał Egmont w grubej oprawie, a seria oczywiście nazywa się „Kapitan Ameryka”.
Warto w tym miejscu dodać, że Kapitan należy do Avengers, gdzie odgrywa bardzo istotną rolę (zwłaszcza w nowszych komiksach, po roku 2000). Jakbyś ktoś chciał poczytać przygody Steva Rogersa w drużynie to odsyłam do drugiej części poradnika Jak zacząć czytać Avengers gdzie także uwzględniam chronologię runu Brubakera.
Jeśli idzie o kolejność czytania tego runu to najpierw czytamy tom 1 („Zimowy Żołnierz”, który ukazał się także w Wielkiej Kolekcji Komiksów Marvela w numerach 11 i 14) oraz tom 2 („Czerwony łajdak”). Dodatkowo można w tym miejscu przeczytać komiks „Daredevil i Captain America: Śmierć w drodze do szpitala”, który przygotowała dla nas grupa Comics Flying Circus.

Tom 3 („Śmierć Kapitana Ameryki”) ma miejsce w okresie kiedy to uniwersum Marvela zostało „rozdarte” przez Wojnę Domową pomiędzy Superbohaterami. Dlatego razem z tomem trzecim warto przeczytać event „Wojna Domowa” (event ten wydał zarówno Egmont jak i Mucha Comics oraz WKKM – numer 39) oraz bardzo fajny komiks „Poległy Syn: Śmierć Kapitana Ameryki” (42 numer WKKM) stanowiący takie oddanie czci Kapitanowi po jego śmierci.
Kolejność czytania „Wojny Domowej” z trzecim tomem serii „Kapitan Ameryka” jest następująca:
– „Wojna Domowa” zeszyt 1;
– opcjonalnie „Civil War: Frontline #01″ oraz „She Hulk #08” – są to dwa zeszyty tie-inów, które warto przeczytać gdyż pokazują szerszy kontekst Wojny Domowej (jest to projekt niezależny, który znajdziecie przez stronę Polskiej Sceny Translacyjnej);
– „Wojna Domowa” zeszyty 2-4;
– „Kapitan Ameryka Tom 3: Śmierć Kapitana Ameryki” zeszyty 22-24;
– „Wojna Domowa” zeszyty 5-7;
– „Kapitan Ameryka Tom 3: Śmierć Kapitana Ameryki” zeszyt 25;
– „Poległy Syn: Śmierć Kapitana Ameryki” (tom ten zawiera także 25 zeszyt serii „Kapitan Ameryka”).

Po „Wojnie Domowej” i śmierci Steva Rogersa ma miejsce najlepsza część runu Brubakera. Jak łatwo się domyślić tarczę po Stevie przejmuje Zimowy Żołnierz Bucky Barnes by kontynuować dziedzictwo zmarłego towarzysza.
Zatem po „Wojnie Domowej” czytamy już po kolei serię Kapitan Ameryka, a więc zeszyty 26-30 z tomu 3, a następnie tom 4 („Człowiek, który kupił Amerykę”), tom 5 („Człowiek bez twarzy”) oraz tom 6 („Odrodzenie”), w którym powraca Steve Rogers.
Warto w tym miejscu wspomnieć, że bezpośrednio po powrocie Steva Rogersa ma miejsce event „Oblężenie”, który kończy okres Dark Reign w Uniwersum Marvela i przywraca status quo sprzed „Wojny Domowej” (jakbyście chcieli sprawdzić to poradnik poświęcony okresowi Dark Reign i eventowi „Oblężenie”, znajdziecie pod tym linkiem).

W każdym razie wiedząc, że powróciło status quo sprzed „Wojny Domowej” można przejść do lektury tomu 7 (zatytułowany „Proces”), 8 („Amerykańscy marzyciele”) oraz 9 („Stare Rany, nowe porządki”) – znakomity i dramatyczny tom 7 oraz początek tomu 8 skupia się na Buckym, a dalsza część tomu 8 i tom 9 na Stevie .
Ostatni etap runu Brubakera stanowi kapitalna seria „Zimowy żołnierz”, która jest takim epilogiem podsumowującym i zamykającym wątek Bucky’ego Barnesa.

EVENT „SAM STRACH”
ORAZ MARVEL NOW
Opcjonalnie można w tym miejscu przeczytać event „Sam Strach” (wydany w WKKM – tomy 88 i 96), w którym ważną rolę odgrywa Kapitan Ameryka. Co prawda „Sam Strach” nie jest zbyt ambitnym eventem ale ze względu na wartką akcję czyta się go naprawdę dobrze – w każdym razie mi się ten event podobał i jak lubisz widowiskowe blockbustery to też powinien przypaść Ci do gustu.
Kolejnym komiksem jaki należy przeczytać jest „Kapitan Ameryka: Żywa Legenda”, którego translacja dostępna jest jako projekt niezależny (można go znaleźć poprzez stronę Polskiej Sceny Translacyjnej).
Następnie warto sięgnąć do tomu „Kapitan Ameryka: Uwięziony w Wymiarze Z”, który został wydany jako 132 numer WKKM. Jest to co prawda tylko początek runu Ricka Remendera ale ponieważ tom ten zawiera zamkniętą historię (do tego bardzo fajną) to warto do niego sięgnąć.

MARVEL NOW 2.0:
RUN NICKA SPENCERA
„Kapitan Ameryka” Nicka Spencera to zdecydowanie najlepsza seria linii wydawniczej Marvel Now 2.0., a wieńczący go event „Tajne Imperium” to jeden z najlepszych eventów w historii Marvela. Run Spencera obok runu Brubakera należy do najlepszych serii o Kapitanie Ameryce jakie mamy możliwość przeczytać po Polsku i nie jest to tylko moja opinia gdyż wszystkie recenzje i opinie bardzo pozytywnie oceniają te komiksy. Opisane poniżej pozycje należą do komiksów z cyklu „musisz mieć”.

Na run Nicka Spencera składają się następujące tomy:
– „Avengers Impas” – duży croosover będący takim prologiem do linii fabularnej całego runu;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers” – główna seria o Kapitanie pisana przez Spencera zebrana w dwóch większych tomach;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” – poboczna seria o Samie, z której niektóre zeszyty wchodzą w skład różnych tomów Egmontu, a reszta wyszła jako translacje (grupa CFC przetłumaczyła 6 pierwszych zeszytów, zeszyty 7-8 wchodzą w skład „Avengers Impas”, translacja zeszytów 9-21 wyszła jako projekt niezależny, a zeszyty 22-24 dodano do 2 tomu „Kapitan Ameryka Steve Rogers”);
– „Tajne Imperium” – wielki event kończący cały run zebrany w jednym, grubym tomie.
Opcjonalnie warto także sięgnąć do dwóch innych tomów:
– „II Wojna Domowa” – to poprzedni event, który choć co prawda nie cieszy się dobrymi opiniami, to jednak czyta się go całkiem dobrze i zawiera bardzo ważny wątek ze Stevem, który Spencer potem rozwinie w „Tajnym Imperium” (moim zdaniem warto go przeczytać);
– „Pokolenia” – taki trochę epilog do „Tajnego Imperium”, który poświęcony jest różnym Superbohaterom Marvela – moim zdaniem warty lektury.

Kolejność czytania całości jest następująca:
DROGA DO „TAJNEGO IMPERIUM”:
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyty 1-6;
– „Avengers Impas”;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyt 9;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 1” zeszyty 1-4;
– opcjonalnie „II Wojna Domowa” zeszyty 0-2;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyty 10-13;
– opcjonalnie „II Wojna Domowa” zeszyty 3-6;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 1” zeszyty 5-6;
– opcjonalnie „II Wojna Domowa” zeszyty 7-8;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 1” zeszyty 7-11;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyty 14-17;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2” zeszyty 12-14;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyty 18-21;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2” zeszyty 15-16;
EVENT „TAJNE IMPERIUM”:
– „Tajne Imperium” zeszyty 0-2;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyt 22 ( w tomie „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2”);
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2” zeszyt 17;
– „Tajne Imperium” zeszyt 3;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyt 23 ( w tomie „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2”);
– „Tajne Imperium” zeszyt 4;
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2” zeszyt 18;
– „Tajne Imperium” zeszyty 5-7;
– „Kapitan Ameryka Sam Wilson” zeszyt 24 ( w tomie „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2”);
– „Kapitan Ameryka Steve Rogers Tom 2” zeszyt 19;
– „Kapitan Ameryka” zeszyt 25 (w tomie „Tajne Imperium”);
– „Tajne Imperium” zeszyty 8-10 i Omega;
– opcjonalnie „Pokolenia”.
W ramach innych serii Marvel Now2.0 ukazało się także kilka innych tie-inów do „Tajnego Imperium” lecz akcja wszystkich ma miejsce na obrzeżach samego eventu i warto je czytać tylko pod warunkiem, że czytacie daną serię. Opis jak czytać event ze wszystkimi tie-inami znajdziecie pod tym linkiem.
